ks. Jan Donat

    Jan Donat urodził się 16 grudnia 1877 roku w Ostrzeszowie. Już w czasach gimnazjum podjął się działalności społecznej w szeregach polskiej organizacji młodzieżowej Towarzystwo Tomasza Zana. Towarzystwo to w jednym ze swoich statutów przedkładało za cel rozbudzanie i pielęgnowanie u młodzieży miłości i poczucia obowiązku względem Ojczyzny. Po maturze w 1896 roku podjął decyzję o wstąpieniu do seminarium duchownego i 17 kwietnia 1900 roku w Gnieźnie otrzymał święcenia kapłańskie. Od 1900 roku pełnił obowiązki wikariusza kolejno w Łodzi pod Stęszewem, Zbąszyniu, Trzemesznie, Łopiennie i Odolanowie, gdzie w 1903 roku wybrano go na członka Powiatowego Komitetu Wyborczego i delegata na zjazd delegatów Wielkiego Księstwa Poznańskiego w sprawie ustalenia listy polskich kandydatów na posłów. Udzielał się na wiecach wyborczych tłumaczą zasady wyborcze w Odolanowie, Nowym Mieście, a w maju 1914 roku w Jaraczewie, już jako proboszcz naszej parafii, został delegatem powiatu jarocińskiego na walne zgromadzenie przedwyborcze w Poznaniu. W czasie swojego pobytu w Odolanowie ks. Donat rozwinął również działalność kółka rolniczego, pracę Towarzystwa Czeladzi Katolickiej i utworzył Towarzystwo Śpiewu „Cecylia”. Jako prezes tego Towarzystwa zorganizował 15 sierpnia w Odolanowie wielkopolski zjazd kół śpiewacki południowego okręgu. Następnie pełnił obowiązki wikarego w Rozdrażewie, Murzynowie Kościelnym, aż wreszcie 1 lutego 1911 roku trafił jako administrator do Mieszkowa i 15 lutego 1911 roku został proboszczem parafii pw. św. Wawrzyńca w Mieszkowie.

    W 1911 roku został wybrany na sekretarza Rady Nadzorczej Banku Ludowego w Mieszkowie, założonego w 1902 roku przez ks. St. Gibasiewicza. W 1912 został jego dyrektorem i pełnił tę funkcję już do śmierci w 1934. W 1912 roku w Pleszewie odbyła się Polska Wystawa Przemysłowa na Wielkopolskę, której członkiem komitetu organizacyjnego był ks. Jan Donat wspólnie z Franciszkiem Basińskim, ks. St. Podlewskim, Tomaszem Jachowskim i Józefem Matuszewskim z Jarocina oraz Mieczysławem Domagalskim z Żerkowa i Wincentym Zenkerem z Mieszkowa. W przewodniku po tej wystawie zamieścił on szczegółową historię Mieszkowa oraz działających w nim Bractwa Strzeleckiego, Kółka Rolniczego, Towarzystwa Przemysłowego i Towarzystwa Robotników.

 

 

 

    Ks. Jan Donat dwukrotnie został królem Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Mieszkowie w 1911 i 1929 roku. Współorganizował utworzenie w 1921 roku Ochotniczej Straży Pożarnej w Mieszkowie. Pełnił funkcję sekretarza Komitetu Powiatowego Towarzystwa Pomocy Naukowej w Jarocinie oraz przewodniczącego nowomiejskiego komitetu Obwodowego Towarzystwa Czytelni Ludowych angażując się w rozwój czytelnictwa w parafii. Pod koniec listopada 1918 r. został delegatem z powiatu jarocińskiego na Polski Sejm Dzielnicowy, który odbył się w Poznaniu 3-5 grudnia 1918 r. Należał do grona ludzi, którzy organizowali siły porządkowe w powiecie jarocińskim w okresie Powstania Wielkopolskiego. W każdej miejscowości, w której przebywał, Ksiądz Donat związał się pracą z chórami. W Mieszkowie również opiekował się chórem, a 3 lipca 1927 roku zorganizował tu zjazd chórów kościelnych. W okresie międzywojennym ks. Donat odnowił kościół w Mieszkowie, a dzwonnicę wyposażył w nowe dzwony.

    Zmarł 15 sierpnia 1934 r. w szpitalu Sióstr Elżbietanek w Poznaniu. Pochowany został na cmentarzu jeżyckim w Poznaniu, a "Kurier Poznański" zamieścił nekrolog takiej oto treści:

"Śmierć ks. Jana Donata wywołała szczery żal wśród mieszkańców Jarocina i powiatu
oraz parafii, którą zawiadował bez przerwy 23 lata.
Cześć pamięci najlepszego kierownika dusz i gorącego patrioty".

ml

 

 Opracowano na podstawie: "Donat Jan, Ksiądz, delegat na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu - wspomnienie (1877-1934)" Jana Jajora
przy projekcie Słownika Delegatów na Polski Sejm Dzielnicowy (www.wtk.poznan.pl/sd)
.

Niestety nie wiemy, czy na zdjęciu jest ksiądz Donat, czy raczej ksiądz Buchwald.

 

Zdjęcia pochodzą z prywatnych zbiorów pani Marii Antoniewicz.
Jest to rok 1927. Serdecznie dziękuję za nadesłane skany.

Wyszukiwanie

Zdjęcie stryja - ks. Jana Donata
nadesłała nam pani Kinga Lewandowska.

>>>

Serdecznie dziękujemy!